Tarihçemiz
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ÇABA Çok Amaçlı Erken Çocukluk Eğitim Merkezi (ÇABAÇAM), erken çocukluk eğitimine erişimde yaşanan eşitsizliklere çözüm üretmek, gelişimsel açıdan risk altında bulunan çocukların nitelikli eğitim hizmetlerine ulaşmasını desteklemek ve toplum temelli erken müdahale çalışmalarını yaygınlaştırmak amacıyla 2008 yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi bünyesinde kurulmuştur. Üniversite, yerel yönetim ve sivil toplum kuruluşlarının ortak sorumluluk anlayışıyla hayata geçirilen ÇABAÇAM, kuruluşundan itibaren çocukların yüksek yararını merkeze alan, bilimsel temellere dayalı ve sürdürülebilir bir erken çocukluk eğitim modeli geliştirmeyi hedeflemiştir.
ÇABAÇAM, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, İstanbul ÇABA Derneği ve Kepez Belediyesi iş birliğiyle oluşturulan güçlü paydaş yapısı sayesinde akademik bilgi ile uygulamayı buluşturan örnek bir merkez olarak çalışmalarına başlamıştır. Bu iş birliği modeli, yalnızca çocuklara yönelik eğitim hizmetleri sunmayı değil, aynı zamanda ailelerin güçlendirilmesini, öğretmen adaylarının uygulama deneyimi kazanmasını ve toplumun erken çocukluk eğitimi konusunda bilinçlenmesini amaçlayan bütüncül bir yaklaşımın temelini oluşturmuştur.
Kurulduğu ilk günden itibaren erken çocukluk döneminin yaşam boyu gelişim üzerindeki belirleyici etkisini esas alan ÇABAÇAM, çocukların bilişsel, sosyal, duygusal, fiziksel ve dil gelişimlerini destekleyen oyun temelli, çocuk merkezli ve kapsayıcı eğitim programları geliştirmiştir. Eğitim çalışmalarının yanı sıra aile eğitimleri, ebeveyn katılım programları, toplum temelli etkinlikler, akademik araştırmalar ve gönüllülük faaliyetleriyle erken çocukluk alanında çok yönlü bir etki oluşturmuştur.
ÇABAÇAM’ın en önemli özelliklerinden biri, aynı zamanda bir uygulama ve araştırma merkezi olmasıdır. Eğitim Fakültesi başta olmak üzere farklı disiplinlerden öğretmen adayları ve uzman adayları merkez bünyesinde gönüllü eğitmen olarak görev almakta, teorik bilgilerini uygulama ortamında deneyimleyerek mesleki yeterliliklerini geliştirmektedir. Böylece üniversitede üretilen bilimsel bilgi sahaya taşınırken uygulamadan elde edilen deneyimler de akademik çalışmalara katkı sağlamaktadır.
2015 yılında Sığınmacılar ve Göçmenlerle Dayanışma Derneği (ASAM) ile geliştirilen iş birliği sayesinde geçici koruma altındaki ve göç deneyimi yaşamış çocuklar ile aileleri de ÇABAÇAM çalışmalarına dahil edilmiştir. Bu süreç, merkezin kapsayıcı eğitim anlayışını daha da güçlendirmiş, farklı kültürel geçmişlere sahip çocukların birlikte öğrenebildiği ve gelişebildiği örnek bir eğitim ortamının oluşmasına katkı sağlamıştır.
Yıllar içerisinde yalnızca bir okul öncesi eğitim merkezi olmanın ötesine geçen ÇABAÇAM, eğitim, araştırma, uygulama ve toplumsal katkıyı aynı çatı altında buluşturan özgün bir erken çocukluk modeli hâline gelmiştir. Çocuk, aile, eğitimci ve toplumdan oluşan dört temel paydaşın birlikte güçlendiği bu model, erken çocukluk alanında geliştirilen yenilikçi uygulamalarıyla ulusal ölçekte dikkat çekmiş ve farklı kurumlara ilham veren örnek çalışmalar arasında yer almıştır.
Kuruluşundan bu yana yüzlerce çocuğa ve ailesine doğrudan ulaşan ÇABAÇAM, uygulama süreçlerine katılan yüzlerce öğretmen adayının mesleki gelişimine katkı sağlamış, gönüllülük temelli eğitim yaklaşımıyla Türkiye’nin farklı bölgelerinde gerçekleştirilen çalışmalar aracılığıyla binlerce çocuğun yaşamına dokunmuştur. Çocukların gelişimini destekleyen bütüncül yaklaşımı, güçlü iş birlikleri ve sosyal etki odaklı çalışmaları sayesinde erken çocukluk eğitimi alanında güvenilir ve sürdürülebilir bir model olarak gelişimini sürdürmektedir.
ÇABAÇAM’ın toplumsal etkisi ulusal düzeyde de önemli karşılık bulmuştur. Geliştirdiği yenilikçi erken çocukluk modeli sayesinde 2017 yılında Sabancı Vakfı Fark Yaratanlar Programı kapsamında “Fark Yaratan” olarak seçilmiş, 2019 yılında Çağdaş Eğitim Ödülü’ne layık görülmüş ve Eğitim Reformu Girişimi tarafından yayımlanan raporlarda toplum temelli erken müdahale alanındaki örnek uygulamalar arasında gösterilmiştir. Bu başarılar, merkezin bilimsel temellere dayanan yaklaşımının, güçlü paydaş yapısının ve uzun yıllara yayılan sosyal etkisinin önemli göstergeleri olmuştur.
Bugün ÇABAÇAM, çocuk haklarını temel alan, oyun temelli öğrenmeyi benimseyen, aile katılımını önemseyen ve gönüllülük kültürüyle güçlenen yaklaşımıyla çalışmalarını sürdürmektedir. Üniversite, yerel yönetim, sivil toplum kuruluşları ve gönüllüler arasında kurduğu güçlü iş birlikleri sayesinde yalnızca çocukların gelişimine katkı sunmakla kalmamakta, aynı zamanda erken çocukluk eğitimi alanında bilgi üreten, uygulama geliştiren ve farklı bölgelerde yaygınlaştırılabilecek sürdürülebilir modeller oluşturan öncü bir merkez olarak faaliyetlerine devam etmektedir.