Çocuğun Potansiyelinden Toplumsal Dönüşüme Uzanan Bir Eğitim Modeli
ÇABAÇAM, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ÇABA Çok Amaçlı Erken Çocukluk Eğitimi Merkezi olarak, erken çocukluk dönemindeki çocukların gelişimlerini bütüncül bir yaklaşımla destekleyen, fırsat eşitliğini merkeze alan ve toplumun farklı paydaşlarını ortak bir amaç doğrultusunda bir araya getiren toplum temelli bir erken müdahale modelidir.
ÇABAÇAM, erken çocukluk eğitimini yalnızca çocuğun belirli bilgi ve becerileri kazanmasını sağlayan bir süreç olarak değerlendirmez. Çocuğun gelişiminin, içinde bulunduğu aile, eğitim ortamı, sosyal çevre, kültürel yapı ve toplumla kurduğu ilişkilerden etkilendiği kabul edilir. Bu nedenle modelin merkezinde çocuk yer almakla birlikte, çocuğun gelişimini etkileyen tüm sistemlerin güçlendirilmesi hedeflenir. Üniversiteler, aileler, eğitmenler, sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler, gönüllüler ve farklı uzmanlık alanlarından paydaşlar bu ortak gelişim sürecinin bir parçası olarak değerlendirilir.
ÇABAÇAM’ın temel hareket noktalarından biri, her çocuğun nitelikli erken çocukluk eğitimine erişim hakkına sahip olduğudur. Özellikle eğitim olanaklarından yeterince yararlanamayan ve dezavantajlı çevrelerde yaşayan çocukların gelişimsel ihtiyaçlarına erken dönemde yanıt verilmesi, modelin öncelikli amaçları arasında yer almaktadır. Bu doğrultuda ÇABAÇAM, çocuklara fırsat eşitliği çerçevesinde erken çocukluk eğitimi sunarken, yalnızca mevcut ihtiyaçlara yanıt vermeyi değil, çocukların potansiyellerini ortaya çıkarabilecek destekleyici ortamlar oluşturmayı da amaçlamaktadır.
Modelin eğitim anlayışında çocuk aktif bir öğrenendir. Öğrenme süreci, bilgiyi hazır biçimde aktarmaktan çok çocuğun merak etmesine, keşfetmesine, deneyimlemesine, soru sormasına ve yaparak yaşayarak öğrenmesine dayanmaktadır. Farklı gelişim alanlarını destekleyen eğitim deneyimleri, proje çalışmaları ve çeşitli öğrenme ortamları aracılığıyla çocukların bilgi ve becerilerini aktif olarak yapılandırmaları desteklenmektedir. Bu yaklaşım doğrultusunda fen, müzik, sosyal-duygusal öğrenme, psikomotor gelişim ve farklı alanlardaki çalışmalar çok yönlü bir eğitim anlayışı içinde bir araya getirilmektedir.
ÇABAÇAM’ın ayırt edici özelliklerinden biri de eğitimi çocuğun bulunduğu sınıf ortamının sınırları içinde değerlendirmemesidir. Model, çocuğun gelişimini desteklemek amacıyla aileyi sürecin etkin bir paydaşı olarak görmekte, eğitmenlerin mesleki gelişimini uygulama deneyimleriyle desteklemekte ve toplumun sahip olduğu kaynakları çocukların yararına harekete geçirmeyi amaçlamaktadır. Bu yönüyle ÇABAÇAM, bireysel gelişim ile toplumsal gelişim arasında güçlü bir ilişki kuran çok bileşenli bir modeldir.
ÇABAÇAM aynı zamanda araştırma ile uygulama arasındaki ilişkiyi önemsemektedir. Eğitim süreçlerinde bilimsel bilgi ve kanıt temelli uygulamalardan yararlanılırken, uygulamalardan elde edilen deneyimlerin değerlendirilmesi ve geliştirilmesi de modelin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Üniversite bünyesinde eğitim gören öğretmen adaylarının ve eğitmenlerin saha deneyimi kazanmalarına olanak sağlayan bu yapı, çocukların eğitim ihtiyaçlarının karşılanması ile eğitmenlerin mesleki gelişimlerinin birbirini desteklediği bir öğrenme ortamı sunmaktadır.
ÇABAÇAM, farklı kurumların aynı amaç doğrultusunda bir araya gelerek ortak sorumluluk üstlenebileceği bir işbirliği kültürünü de temsil etmektedir. Modelin temelinde yer alan üniversite, sivil toplum ve yerel yönetim işbirliği, erken çocukluk eğitiminin yalnızca belirli bir kurumun sorumluluğu olmadığını ortaya koymaktadır. Çocuğun gelişimini desteklemek, aileleri güçlendirmek ve toplumda erken çocukluk dönemine ilişkin farkındalık oluşturmak, farklı paydaşların birlikte hareket etmesini gerektiren ortak bir toplumsal sorumluluktur.
Bu çerçevede ÇABAÇAM, yalnızca bir eğitim merkezi olarak değil, çocukların gelişimini merkeze alan kapsayıcı bir ekosistem olarak değerlendirilmektedir. Bireyin topluluğu, topluluğun ise bireyi desteklediği bu yapı, bir arada yaşama kültürünü, işbirliğini, katılımı, kapsayıcılığı, yenilikçiliği ve araştırma odaklılığı temel almaktadır. ÇABAÇAM, erken çocukluk eğitimini çocuk, aile, eğitmen ve toplumun birlikte güçlendiği uzun soluklu bir gelişim süreci olarak ele almaktadır.
